Dậy thì sớm trung tâm là do hoạt hóa sớm hoạt động theo dạng xung của trục hướng sinh dục (gonadotropic axis) làm tăng tiết hormon LH.
Hiện tuổi dậy thì bình thường đến sớm hơn so với trước, có nước đề nghị xem xét dậy thì sớm ở tuổi nhỏ hơn (Mỹ đề nghị dưới 7 tuổi với bé gái).
Có nhiều dạng dậy thì sớm: Dậy thì sớm trung tâm là do hoạt hóa sớm hoạt động theo dạng xung của trục hướng sinh dục (gonadotropic axis) làm tăng tiết hormon LH (luteinizing hormon) và FSH (foliculin- stimulat- ing hormon). Dậy thì sớm trung tâm có thể do tổn thương vùng dưới đồi như khối u, dị dạng, tia xạ nhưng nếu khi chụp cộng hưởng từ (MRI) không tìm thấy bằng chứng thì coi là dậy thì sớm vô căn (không rõ căn nguyên). Dậy thì sớm sinh dục là do tuyến sinh dục hoặc tuyến thượng thận tự tiết ra các hormon sinh dục cấu trúc steroid, hoặc do tiếp xúc với môi trường, dùng thuốc có chứa các hormon này hoặc do các khối u sản xuất ra các hormon hay chất có tác dụng như hormon.
Dậy thì sớm ở bé gái gấp 5 lần ở bé trai; 75% trường hợp dật thì sớm ở bé gái là dật thì sớm vô căn hoặc dậy thì sớm trung tâm; phần còn lại là dậy thì sớm có liên quan đến khối u buồng trứng, bệnh lý tuyến thượng thận.
Người mẹ có thể nhận thấy một số biểu hiện dậy thì trước tuổi ở bé gái như tốc độ tăng chiều cao nhanh, biểu mô âm đạo phát triển nhanh, mô vú có thể phát triển sớm (biểu thị sự hoạt động mạnh của estrogen), âm vật to (biểu hiện của hoạt động mạnh của androgen). Tuy nhiên, không nên đánh giá bằng cảm tính mà cần đưa bé đến các đơn vị y tế có điều kiện làm các xét nghiệm cao nhằm xác định xem cháu có chắc chắn là bị dậy thì sớm hay không, nếu có thì do nguyên nhân nào?
Một trong những xét nghiệm được coi là tiêu chuẩn vàng là hoạt hóa trục hướng sinh dục, gây tiết gonadotropin chủ yếu là LH. Tuy nhiên, đây là một xét nghiệm khó, mất nhiều thời gian, chi phí cao, không phù hợp với số đông. Do đó, nhiều thầy thuốc chỉ dựa vào tỷ số LH/FSH để chuẩn đoán dậy thì sớm trung tâm. Mặt khác, như ta biết, đa số dậy thì sớm ở bé gái có thể là dậy thì vô căn hay dậy thì trung tâm có liên quan đến các khối u nên cần chụp cộng hưởng từ (MRI) ở đầu. Trong một số trường hợp đặc biệt, dậy thì sớm có thể liên quan đến suy tuyến giáp hay có biểu hiện nam hóa do khối u buồng trứng hay khối u vỏ thượng thận thì cần làm thêm các xét nghiệm nội tiết, siêu âm khác.