Một người bậc thầy như Swami Rama đã chỉ cho chúng ta thấy nhận thức của chúng ta không phải thứ để bị phân đoạn và cắt bớt như vậy. Nếu một người đã tự biết mình là có thật, thì anh ta phải hiểu rõ mình là nguồn gốc, là tiến trình và mục tiêu của toàn bộ dòng trí năng này. Điều mà các truyền thống tôn giáo trên thế giới gọi là Thần linh, là sự trọn vẹn, sự liên tục của nhận thức, nó trông nom, quan sát tất cả những tiểu tiết của nhận thức.
Chúng ta là nạn nhân của bệnh tật, của lão hóa và cái chết do có những lỗ hỏng trong sự tự biết mình. Mất đi nhận thức là mất đi trí năng, tức là cơ thể con người. Do đó, bài học có giá trị nhất mà mô hình tư duy mới có thể truyền đạt cho chúng ta là điều này: Nếu bạn muốn thay đổi cơ thể bạn thì hãy thay đổi nhận thức của bạn trước đi. Mọi thứ xảy ra với bạn là hậu quả của điều bạn tự thấy mình như thế nào, tới một mức mà bạn có thể coi là hoàn toàn huyền bí. Trong các trận đánh trên biển ở Thế chiến I, những lính thủy Đức đôi khi đã lâm vào hoàn cảnh không biết xoay sở ra sao trong những chiếc thuyền cứu đắm trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần sau khi tàu chiến của họ bị đắm. Bao giờ cũng vậy, những người đầu tiên bị chết là những người trẻ nhất. Hiện tượng này vẫn là một bí ẩn cho tới khi người ta nhận ra rằng, những lính thủy lớn tuổi hơn, những người đã sống sót, là những người biết rằng thảm cảnh này có thể vượt qua được; vì thiếu kinh nghiệm đó, nên những lính thủy trẻ bị chết bởi họ thấy mình đã rơi vào một hoàn cảnh vô vọng.
Rút ra một đầu mối từ những sự kiện này, các nhà nghiên cứu động vật đã có thể làm cho những con chuột dùng trong phòng thí nghiệm lão hóa nhanh, bị bệnh và chết sớm khi đặt chúng trong những hoàn cảnh gây stress cao bằng cách ném chúng xuống những bể chứa nước mà không sao thoát ra được. Những con vật nào chưa từng gặp một tình huống như vậy thì cảm thấy vô vọng rồi mau chóng bỏ cuộc, phó thác và chết. Còn những con dần dần thích nghi với bể nước thì kiên gan và sống sót bằng cách cứ bơi hoài hàng giờ đầu đằng đẳng mà không có những dấu hiệu các mô bị hủy hoại do stress gây ra.
Phần lớn câu chuyện về sự lão hóa nơi con người đều có đặc điểm của sự tuyệt vọng. Những hình ảnh đáng sợ của tuổi già, lại kẻm theo tỉ lệ bệnh tật cao và tình trạng lão suy trong lúc tự chấp nhận chờ đợi tuổi già đã dẫn đến buồn thảm.