Loại uống: Isotretionin (bd: acutane, roacutane). Thuốc làm giảm tiết bã nhờn, dự phòng keratin hóa, làm giảm tạo thành nhân trứng cá.
Dùng điều trị MTC đỏ. Lúc mới dùng, tretionin gây kích ứng (ban đỏ, tróc vảy da, khô da, rát nhẹ, phát triển các mụn nhỏ). Vì thế, người bệnh có cảm giác bệnh nặng thêm, tự ý ngừng thuốc. Đúng ra chỉ cần làm ẩm da đơn thuần, các hiện tượng trên sẽ giảm. Adapalen, tazaroten chỉ kích ứng da nhẹ.
Loại uống: Isotretionin (bd: acutane, roacutane).
Thuốc làm giảm tiết bã nhờn, dự phòng keratin hóa, làm giảm tạo thành nhân trứng cá; giảm oxid nitric và yếu tố hoại tử u alpha liên hệ tới viêm. Một cơ chế làm giảm viêm khác là làm thay đổi môi trường nên làm giảm quần chủng gây mụn P. acnes. Dùng cho thể MTC trầm trọng (nang cục và kết mảng).
Thuốc có thể gây quái thai; gây trầm cảm (xuất hiện ý muốn tự tử); gây độc tính cấp về gan; gây hủy chất khoáng xương, làm giảm mật độ xương, đóng sớm đầu xương; gây viêm da, viêm niêm mạc môi, kết mạc, khô mát, khô màng niêm mạc miệng họng mũi, chảy máu cam, ngứa; gây chán ăn buồn nôn. Có thể gây tăng áp lực nội sọ (làm nhức đầu, rối loạn thị giác lúc hoàng hôn).
Liều thấp ít đáp ứng, dùng kéo dài hay có tác dụng phụ. Thường dùng liều thích hợp là 0,5- lmg/kg/ngày (chia làm 2 lần) trong 15-20 tuần, phần lớn dùng một đợt 6 tháng, ít khi tới 12 tháng; nếu cần có thể dùng thêm đợt thứ hai nhưng phải cách đợt đầu ít nhất là 2 tháng. Có thể kết hợp thuốc uống với thuốc dùng ngoài (gel isotretionin 0,05% hay cream acid retionic 0,05%).
Các hormon: Dùng hormon kháng lại hormon nam testosteron nhằm giảm tiết chất bã. Tổng quát: dùng progesteron và promestrien. Riêng nữ có thể dùng kháng androgen. Nữ trẻ tuổi có thể dùng estrogen với liều 30- 50 microgam/ngày (thực tế dùng thuốc tránh thai chứa estrogen). Liệu pháp này chỉ dùng cho người bị mụn chắc chắn là do rối loạn hormon. Liệu pháp này có hiệu quả thấp không tương xứng với dự tính lý thuyết.
Một vài chú ý chung về cách dùng.
MTC là bệnh lành tính nhưng có ảnh hưởng về thẩm mỹ. Cần coi trọng đúng mức, điều trị theo hướng dẫn của thầy thuốc chuyên khoa. Không nên coi thường, tự ý dùng thuốc, đặc biệt là tự ý dùng mỹ phẩm.
Người bệnh quá lo lắng về thẩm mỹ thường đánh giá độ nặng cao hơn thực tế, tự ý dùng các loại thuốc mạnh hơn. Không có lợi, vì các loại thuốc mạnh thường kèm theo nhiều tác dụng phụ.
Không nên dùng quá nhiều loại, nếu cần chỉ nên phối hợp hai hay nhiều nhất là ba loại thuốc. Thí dụ: Trong trường hợp MTC sẩn mủ nhẹ chỉ cần bôi benzoyl peroxid, cần thiết thì có thể phối hợp với erythromycin hoặc clindamycin bôi.