Cách chọn dầu gội

Nếu nhãn có ghi thành phần chất tẩy thì nên chọn lựa loại thành phần chứa chất tẩy nhẹ.
Công dụng chính của dầu gội đầu chỉ là làm sạch gàu bụi. Còn các công dụng khác như nuôi dưỡng tóc, bổ tóc, chống tóc chẻ ngọn là điều không thể có được. Khi dùng dầu gội đầu nên:
Chọn dùng loại dầu gội có tính kiềm nhẹ. Nếu nhãn có ghi thành phần chất tẩy thì nên chọn lựa loại thành phần chứa chất tẩy nhẹ. Nếu nhãn không ghi, khi mua về nên dùng giấy đo pH thử. Cách làm này không chính xác nhưng có thể dùng tạm.
Mỗi tuần chỉ nên gội dầu gội hai lần. Sau khi gội phải dùng dầu xả loại trừ các chất tẩy kiềm trong dầu gội còn sót lại. Nếu gội quá nhiều lần, sau khi gội không dùng dầu xả làm sạch kiềm thì tóc sẽ hỏng (xem mục 27 thêm chương II). Nếu vì lý do nào đó mỗi tuần cần gội hơn hai lần thì các lần gội thêm nên dùng bồ kết hoặc chỉ nước sạch.
Rụng tóc, rụng tóc kiểu nữ, một số cách chữa rụng tóc.
Tóc và nguyên nhân rụng tóc: Trên đầu có khoảng 12.000 sợi tóc. Mỗi sợi được tạo ra trong tế bào của một bọng tóc nằm dưới đáy một túi nang riêng biệt. Lúc đầu bọng tóc phát triển, làm cho tóc dài thêm mỗi ngày khoảng 0,5 mm. Sau đó. các tế bào của bọng tóc rối loạn và chết, tóc rụng. Vài tháng sau, ngay tại nơi đó, một sợi tóc mới lại mọc lên. Chu kỳ “rụng -mọc” này lặp đi lặp lại 5 năm (khoảng 25 lần) cho đến khi bọng tóc chết hẳn. Nếu mỗi ngày thấy có 40-60 sợi tóc rụng là ở trong giới hạn của chu kỳ không có gì đáng băn khoăn, chỉ khi rụng mỗi ngày từ 100 sợi tóc trở lên mới đáng quan tâm.
Có nhiều nguyên nhân làm rụng tóc: thiếu dinh dưỡng, bị stress, nhiễm khuẩn, nhiễm nấm, tăng năng tuyến giáp, dùng dầu gội không đúng. Trong một số trường hợp do di truyền: túi nang có thụ cảm đặc biệt với testosteron và testosteron làm chu kỳ “rụng- mọc” giảm từ 5 xuống 2 năm, tóc rụng nhiều hơn mọc đến mức “hói”.
Mỗi sợi tóc sống từ 3-7 năm, có 4 thời kỳ: Thời kỳ tăng trưởng, phát triển (anagen), chiếm 70% thời gian sống, thời kỳ thoái triển (catagen) kéo dài khoảng 2 tuần, thời kỳ ngưng phát triển, cỗi (telogen), sau đó là thời kỳ không hoạt động kéo dài khoảng 3 tháng. Đường kính sợi tóc con mới tăng trưởng 0,03 mm, của sợi tóc trưởng thành 0,06 mm. Do thời gian của từng thời kỳ và đường kính sợi tóc như vậy nên mức che phủ da đầu của loại tóc ở thời kỳ tăng trưởng, trưởng thành (anagen) chiếm 90%, còn loại tóc ngưng phát triển cỗi (telogen) chỉ chiếm 10%.

Dầu gội có nuôi dưỡng tóc?

Để làm sạch, dầu gội đầu phải có chất tẩy và dung môi dầu-nước.
Điều cần lưu ý chỉ dùng loại nước oxy già 3% tức 10 đơn vị thể tích, không dùng loại nguyên chất hay loại đặc tức 30 đơn vị thể tích. Cách dùng: sau khi rửa sạch, chấm nước oxy già vào khăn đắp lên mặt, trong thời gian 3-5 phút, ngày làm một, hai lần trong 7 ngày liền. Không được dùng nước oxy già theo cách này thường xuyên.
Dầu gội đầu có nuôi dưỡng tóc?
Tóc có tuyến bã tiết ra bã nhờn. Bã đó bao phủ lấy sợi tóc, giữ cho nước bên trong sợi tóc không bị mất đi và có phần óng mượt. Để làm sạch, dầu gội đầu phải có chất tẩy và dung môi dầu-nước. Chất tẩy có loại mạnh (như natrium laurylsulfat, natrium stearat), loại nhẹ (như laureth, ethanolamin, laurat). Dung môi thường là dầu dừa, dầu oliu, nước. Thêm vào đó có chất hút nước, giữ ẩm (glycerin, sorbitol). Ngoài ra, còn có các chất phụ trợ khác như chất chống nước cứng, điều chỉnh pH, tạo mùi.
Bình thường tóc có pH acid. Dầu gội đầu nếu tốt phải có pH giống như tóc. Nếu được như vậy, thì sau khi gội xong, dầu vẫn còn lớp nhờn mỏng và pH của tóc không thay đổi. Nhưng hầu hết dầu gội đầu làm bằng chất tẩy nên có tính kiềm.
Nếu kiềm quá thì những vảy nhỏ bọc sợi tóc bị bong ra, tóc bị khô, bắt ánh sáng không đều, mất đi vẻ óng ả. Hơn thế, nếu kiềm quá mạnh, thì vỏ bọc sợi tóc bị hỏng, lõi sợi tóc lòi ra, tóc bị gãy, xù xì, khó chải. Một số dầu gội đầu nạp tĩnh điện vào tóc, làm cho tóc rời rạc.
Các chất bám dính cho thêm vào dầu gội có lợi trước mắt là che lấp các chỗ nứt vỏ bọc sợi tóc, làm cho tóc dường như vẫn giữ vẻ óng mượt. Nhưng các chất này cũng giữ lại gàu bụi, vi khuẩn gây bẩn và làm cho sợi tóc to ra, nặng nề, dễ gãy.
Một số hãng còn quãng cáo: dầu gội đầu làm bằng các chất từ thiên nhiên như tinh chất nhân sâm, dịch chiết cây lô hội, dưa leo, hoa hồng, đặc biệt là các sản phẩm thiên nhiên chứa vitamin E, A. Như ta biết, các chất thiên nhiên dễ bị phân hủy thối rữa. Nếu muốn giữ được bản chất nguyên thủy của nó, cần cho thêm chất báo quản. Khi cho thêm chất bảo quản thì lại phải cho thêm chất chống dị ứng.
Theo vòng luẩn quẩn này, dầu gội đầu làm bằng chất thiên nhiên lại chứa nhiều hóa chất (!)
Dầu gội đầu làm bằng chất tẩy có tính kiềm thường phá hủy các chất thiên nhiên. Hơn nữa, tóc là loại chất sừng, nên dù có giữ được các chất thiên nhiên thì tóc cũng không thể tự hấp thụ để nuôi dưỡng.

Thị trường sữa rửa mặt

Trên thị trường, sữa rửa mặt là loại mỹ phẩm phong phú nhất bao gồm các sản phẩm của các hãng nước ngoài.
Một số hãng còn cho vào sữa rửa mặt (và cả dung dịch tắm, xà phòng tắm) các chất tiệt khuẩn như triclosan. Cần nhớ rằng trên da vi khuẩn thường có sự cân bằng sinh thái trong đó có tới 99% là loại không có hại, chỉ có 1% là loại có hại. Loại sữa có chất tiệt khuẩn làm cho hệ vi khuẩn da rối loạn, loại khuẩn có hại không bị loại khuẩn có lợi ức chế nên trỗi dậy. Sữa rửa mặt hay xà phòng diệt khuẩn cũng không diệt được vi khuẩn, virus gây ra các bệnh đường hô hấp. Chỉ cần rửa sạch bằng sữa rửa mặt hay xà phòng thông thường sau đó rửa lại bằng nước sạch, sẽ làm trôi vi khuẩn, virus đi mà không hại gì cho hệ sinh thái vi sinh vật trên da.
Trên thị trường, sữa rửa mặt là loại mỹ phẩm phong phú nhất bao gồm các sản phẩm của các hãng nước ngoài như Bioré, Hazeline, Ponds hoặc của hãng trong nước Lana Thorakao như Verlan, Rosé, Mery với các hương liệu hoa bưởi, hoa cúc và các chất thiên nhiên như dưa leo. Khi chọn cần lưu ý: Sản phẩm phù hợp với người Việt Nam (nhất là miền Nam, Miền Trung) là các sản phẩm dùng cho người xứ nóng ẩm, chỉ làm sạch da mà vẫn để cho da có một độ ẩm cần thiết. Một sản phẩm nước ngoài dù “xịn” đến mấy nhưng không nhiệt đới hóa, có khi chưa chắc thích hợp với da người Việt.
Rửa mặt: đơn giản nhưng chưa chắc đã làm đúng?
Đây là điều đơn giản, ít người coi trọng, song chưa hẳn đã biết và làm đúng.
Rửa mặt bằng soda: Soda mang tính kiềm yếu. Cần hòa soda trong nước ấm (40 độ) với nồng độ soda 1/5000 (nghĩa là 1 g soda trong 5 lít). Khi hòa tan vào nước ấm soda sẽ sinh ra khí carbonic. Khí carbonic thẩm thấu qua lỗ chân lông và lớp sừng, làm cho mao mạch giãn nở, tăng tính đàn hồi, tăng cường tuần hoàn làm cho chuyển hóa trong tế bào mạnh lên, chống lão hóa da. Rửa mặt bằng soda giống như tắm nước khoáng.
Rửa mặt bằng nước chín nguội: Đun chín rồi để nước nguội vừa phải (20-25 độ). Khí trong nước bốc đi, không kịp hòa lại (vì nước còn 20-25 độ) nên lượng nước thực tế chỉ còn lại bằng 50% so với trước khi đun. Do đó khoảng cách giữa các phân tử nước rút ngắn lại, tăng sức tụ bên trong, giảm sức căng bên ngoài. Loại nước này giống với nước bên trong tế bào, dễ thẩm thấu vào trong da, làm cho da mềm mại, tăng tính đàn hồi.
Dùng nước oxy già: Nước oxy già có tính oxy hóa, tẩy sạch vết bẩn trên mặt da, thấm vào tế bào da rất mạnh, cung cấp oxy cho da, làm tăng hoạt tính tế bào da, làm trắng, mềm da.

Phân loại sữa rửa mặt

Sau khi dùng sữa rửa mặt phải bôi một loại kem phụ trợ: Nếu da nhờn, dùng kem hóa lỏng tan ngay sau khi thoa.
Tuy nhiên, trong thực tế có hãng sản xuất chế ra sữa rửa mặt chứa ít chất béo hơn dùng cho người có da nhờn, trên nhãn có ghi dành cho người có loại da nhờn. Sữa này sẽ làm giảm bớt chất nhờn (nhờ chất tẩy rửa nhẹ), chỉ để lại một ít chất nhờn vừa đủ mịn mát. Việc dùng chúng phải công phu hơn: đầu tiên rửa mặt bằng nước ấm với sữa rửa mặt, sau đó rửa lại thật sạch sữa rửa mặt bằng nước sạch nhiều lần cho se da, rồi vỗ vào mặt cho lỗ chân lông se lại.
Sau khi dùng sữa rửa mặt phải bôi một loại kem phụ trợ: Nếu da nhờn, dùng kem hóa lỏng tan ngay sau khi thoa. Nếu da bình thường, dùng kem đặc vừa phải. Nếu da khô phải dùng một loại kem chứa nhiều chất béo.
Khi có kem phụ trợ thì mỗi ngày với da nhờn có thể rửa mặt vài ba lần, nhưng với người da khô chỉ nên một lần. Bình thường mỗi tuần chỉ nên dùng sữa rửa mặt khoảng 3 lần là đủ. Dùng sữa rửa mặt thường xuyên (hơn 3 lần mỗi ngày, kéo dài) sẽ làm cho da bị mỏng (do chất tẩy rửa), da sẽ dễ bị tác động của tia tử ngoại trong nắng làm sạm, nhăn, lão hóa sớm.
Khi dùng sữa rửa mặt hay bất cứ chất tẩy rửa nào cũng phải dùng nước sạch rửa lại cho thật sạch chất tẩy rửa và một số chất dầu còn sót lại; nếu không các chất này sẽ gây hại da mặt. Sau khi đã làm sạch như thế chỉ cần dùng khăn mềm chăm thật nhẹ, không dùng khăn cứng chà xát mạnh, gây tổn thương da. Sữa rửa mặt làm cho da nhờn hơn dễ bị mụn, nếu đã bị mụn mà dùng sữa rửa mặt thì mụn càng nghiêm trọng hơn. Không thể dùng sữa rửa mặt làm sạch mụn (như có hãng quảng cáo), trái lại phải kiêng sữa rửa mặt, cần dùng thuốc trị mụn đặc hiệu.
Sữa rửa mặt thực chất chỉ là một loại sản phẩm có tính tẩy rửa nhẹ, có thêm chất giữ nước làm ẩm dùng riêng cho da mặt, làm cho da mặt sạch bụi bặm, ẩm, mềm mát, dễ chịu, chứ không phải là loại sản phẩm dưỡng da, làm đẹp da, trắng da, trị mụn… như quảng cáo. Khi tắm thường dùng xà phòng cục. Để làm mềm da, mát da thường cho vào bồn tắm một dung dịch dầu khoáng hay dầu thực vật (sủi hay không sủi bọt) có chất diện hoạt (hoạt tính bề mặt) và nhờ chất diện hoạt mà chất dầu ít hỏi này luôn luôn nằm trên mặt nước. Sau khi tắm sạch, dùng “dung dịch sau tắm” thoa lên thân thể. “Dung dịch sau tắm” có chứa các chất giữ ẩm như isopropyl myristat, các acid béo, dầu thơm.

Cách dùng sữa rửa mặt

Dùng sữa rửa mặt như thế nào? Trước hết phải chọn loại cho phù hợp với loại da.
Dầu xả tự chế này có tính acid sẽ trung hòa kiềm có trong dầu gội, và cũng có tính acid nên làm thay đổi diện tích trên tóc làm cho tóc đỡ sưng phồng xác xơ (do diện tích cùng dấu đẩy nhanh).
Sữa rửa mặt: dùng cho ai và như thế nào?
Sữa rửa mặt, sữa tắm có những chất gì? Trong sữa rửa mặt, sữa tắm có các chất tẩy rửa nhẹ như sodium laureth sulfat, MAP, lavader, oil, panthenol và hoặc có khi chỉ có các chất làm ẩm, làm mềm da như glycerin, propylenglycol, sorbitol; chất làm mềm da như acid stearic, lanolin, sáp ong, polysorbat. Cũng có khi dùng các dầu thiên nhiên có các tính năng này như dầu oliu, dầu bắp, dầu hạnh nhân. Ngoài ra còn có các chất bảo quản, chống dị ứng.
Sữa rửa mặt có tiêu chuẩn gì? Sữa rửa mặt, sữa tắm phải có hàm lượng chất hoạt động bề mặt trong cồn không được quá 10%, độ pH của sữa rửa mặt (10%) nằm trong giới hạn 4-7,5 (nghĩa là không quá acid, ít tính kiềm), không gây kích ứng, không được quá 1000 khuẩn lạc/gam, nồng độ muối không quá 2%.
Sữa rửa mặt dùng cho ai? Do thành phần chứa nhiều chất làm ẩm, làm mềm da nên sữa rửa mặt, sữa tắm dùng cho người có làn da khô, cho người ở vùng hoặc ở vào mùa khó hậu khô, lạnh. Người có da nhờn, người ở vùng hay ở vào mùa có khí hậu nóng, ẩm không nên dùng.
Dùng sữa rửa mặt như thế nào? Trước hết phải chọn loại cho phù hợp với loại da. Cách thử đơn giản là lấy một ít dùng thử, nếu không có cảm giác căng da mặt hay khô ráp, cảm thấy da mát, dễ chịu thì coi như phù hợp. Tuy nhiên, đây mới chỉ là ban đầu, còn phải qua một thời gian dùng mới có thể kết luận chắc chắn được.
Trong thực tế có loại sữa rửa mặt dùng cho tẩy trang, dùng cho ban đêm, dùng cho ban ngày, dùng với nước nóng hay nước lạnh, sau khi dùng có thể dùng thêm kem dưỡng da hoặc có loại có chứa sẵn kem dưỡng da. Những loại này thường có hướng dẫn sử dụng kèm theo, cần đọc kỹ trước khi dùng.
Người có da khô, thường xuyên dùng mỹ phẩm, mỗi ngày nên dùng sữa rửa mặt một lần vào ngay buổi sáng, sau khi dùng sữa rửa mặt cần làm sạch sữa rửa mặt bằng nước sạch, rồi vảy vào mặt một ít nước tạo độ ẩm cho da, không được dùng các chất làm se lỗ chân lông.
Người có da bình thường, không nhất thiết ngày nào cũng dùng sữa rửa mặt mà chỉ dùng vừa phải không chà xát mạnh. Người có da nhờn vừa phải, không cần thiết dùng sữa rửa mặt.

Phân biệt dầu xả

Ta thường không phân biệt gọi gộp theo tính năng là dầu xả
Nếu shampoo chứa những detergent như loại đầu nhưng có các chất selenium sulfid (như sản phẩm selun hay selun Blue), pyrithion zine (như sản phẩm Ylang) thì có thêm tính diệt khuẩn và ngăn chặn quá trình sừng hóa da đầu nên gọi là trị gàu. Thực tế các yếu tố vi lượng có hai tính năng này dùng dưới dạng uống, còn dùng dưới dạng gội trong một thời gian rất ngắn thì chưa hẳn có tính năng này, nếu có thấm chút ít qua da đầu thì hiệu quả cũng rất thấp.
Nếu shampoo cho thêm các chất thiên nhiên chứa betacaroten, vitamin E, vitamin C, thậm chí cả tinh chất sâm (chưa hẳn là loại panax gingsen) thì được quảng cáo là loại có tinh chất nuôi dưỡng tóc, nhưng thực tế tính năng này cũng rất đáng nghi ngờ (xem thêm mục 30, Chương II).
Lưu ý đến các loại xà phòng sau: Xà phòng Dove thực chất là loại shampooo chứa xà phòng và chất tẩy rửa nên ít tính kiềm hơn, có thể dùng được cho người da khô. Loại xà phòng cực béo chứa tới 72% dầu (supefatted soaps) không nên dùng cho người da nhờn. Neutrogena là loại xà phòng có ít tính kiềm hơn..
Dầu xả (conditioner), cách dùng.
Dầù gội đầu chứa chất tẩy có tính kiềm. Tính kiềm này làm hư tóc. Để khắc phục điều này người ta cho vào dầu gội các chất điều hóa EDTA, lanolin, dầu khoáng, glycerin, sorbitol, propylen glycol nhằm tạo ra lớp mỏng, giữ nước, giữ ẩm, chống khô tóc, làm mềm tóc, tránh gãy tóc, gọi là dầu xả có chứa chất điều hòa. Tuy nhiên, tính kiềm cũng làm hỏng các chất điều hòa. Vì thế, các nhà sản xuất chế riêng các chất điều hòa này ra, gọi là dầu xả, trên nhãn hiệu thường ghi là dầu gội điều hòa (conditioner), dầu xả (haier rine), kem xả tóc (cream rine), dầu xả tóc sau khi gội (aftershampooing) ta thường không phân biệt gọi gộp theo tính năng là dầu xả. Dầu xả là dầu hòa giải tính kiềm của dầu gội.
Thành phần của dầu xả gồm chất giữ nước, làm cho tóc có độ ẩm, mềm mại (như glycerin, sorbitol, propyllenglycol, urea…). Chất tạo thành lớp mỏng (vừa có tác dụng trên vừa làm cho sợi tóc bóng mượt, che tạm thời chỗ nứt vỡ), các chất trung hòa tính kiềm (như acid citric), chất nhũ tương hóa thiên nhiên (như lòng đỏ trứng, protein); chất tạo dáng EDTA, chất tạo hương. Các chất này tạo ra vẻ đẹp tạm thời cho tóc nhưng cũng hại tóc vì dễ kích ứng, thối rữa. Sau khi dùng dầu xả phải dùng nước sạch gội sạch dầu xả. Nếu không như thế chính dầu xả sẽ làm hại tóc.
Có thể tự chế ra dầu xả: Lấy vài thìa canh (30ml), giấm (có chứa acid citric) hoặc nước cốt một quả chanh (có chứa acid citric) hòa vào trong 2 lít nước sạch.

Các chất xà phòng

Khi hòa vào nước nó sẽ tạo ra chất phân cực, một đầu tan trong nước, một đầu tan trong dầu.
Nếu dùng chất kiềm là natrihydroxid thì được xà phòng cục, nếu dùng kiềm là kalihydroxid thì được xà phòng nước.
Khi hòa vào nước nó sẽ tạo ra chất phân cực, một đầu tan trong nước, một đầu tan trong dầu và nhờ thế làm sạch các chất dầu bám trên da, áo quần. Vì nó là muối của một acid hữu cơ yếu và kiềm mạnh nên khi hòa vào nước thì có tính kiềm mạnh.
Nếu cho thêm vào xà phòng nhiều dầu mỡ (tức là nhiều acid hữu cơ hơn) thì ta sẽ có xà phòng chứa nhiều chất béo, tính kiềm sẽ giảm đi. Do tính kiềm giảm đi, xà phòng này ít làm hại da và có thể dùng rửa mặt, tắm, gội đầu ngày 1-2 lần. Loại xà phòng chứa nhiều dầu mỡ này chỉ lấy đi một phần dầu mỡ trên da tóc nhưng còn để lại một phần làm mượt da, mượt tóc. Khi gặp nước cứng (chứa nhiều ion calei) thì nó sẽ tạo thành các muối khoáng (các calci stearat) không tan, bám lên da tóc gọi là “ghét” khoáng.
Detergent: Là những chất tẩy rửa hữu cơ tổng hợp rất đa dạng: natrium-kalium laurysulfat, natrium stearat, laureth, ethanolamin, laurat, dodecylbenzen sulfonat, ethanolamid của acid lauric. Chúng có tính tẩy mạnh hay yếu tùy theo loại. Ưu điểm là có thể dùng tắm rửa gội đầu mà không tạo ra các muối khoáng không tan trên da như loại xà phòng nên có thể dùng thường cũng như nước cứng.
Shampoo: Có ba loại: Loại chỉ làm bằng xà phòng. Loại shampoo chế bằng chất tẩy detergent. Loại có cả xà phòng và detergent.
Do thực tế các loại shapmpoo làm bằng xà phòng có tính chất riêng nên người ta gọi hắn chính là xà phòng, còn các loại shampoo chế bằng chất tẩy detergent thì gọi là chất tẩy rửa hay chỉ gọi là shampoo. Shampoo dùng gội đầu thì gọi là dầu gội đầu, shampoo dùng để giặt thì gọi là bột giặt.
Tùy theo loại detergent có chứa trong shampoo mà ta có các loại shampoo khác nhau. Nếu shampoo chứa những chất detergent có tính tẩy mạnh như natrium-kalium laurysulfat thì có ưu điểm là tạo ra nhiều bọt, tính chất làm sạch rất cao nhưng sẽ làm cho các vảy mỏng bọc sợi tóc tróc ra, đuôi sợi tóc bị chẻ ra gọi là tóc trẻ ngọn, tóc ghồ ghề, bắt ánh sáng không đều nên sẽ không còn mượt mà óng ả, nguy hại hơn có thể làm biến đổi cấu tạo tóc làm cho tóc bị rụng.
Nếu shampoo chứa những detergent lưỡng tính (amphoteric) thì tính tẩy yếu hơn, tạo ít bọt, tính làm sạch vừa đủ, chỉ lấy đi một phần chất dầu ở tóc mà không lấy hết nên không làm hại tóc. Loại shampoo này thường dùng cho trẻ em (ví dụ như sản phẩm Johnsons baby shampoo).

Tác dụng phụ của butolotoxin

Tai biến có xảy ra không?
Muốn đạt được yêu cầu xóa nếp nhăn theo ý muốn có hai thủ thuật quan trọng:
Thứ nhất, tiêm đúng vào đầu cơ cần làm liệt. Bác sĩ thẩm mỹ giỏi, hiểu được giải phẩu, có kỹ thuật tiêm khéo léo mới làm được. Nếu chỉ là thợ tiêm hay thầy thuốc không chuyên khoa tiêm không đúng chỗ, sẽ không làm liệt đúng nơi cần mà liệt chỗ khác, sinh ra nếp nhăn khác hay biến dạng.
Thứ hai, phải điều chế được dung dịch có nồng độ butolotoxin tinh khiết xác định, từ đó dùng liều đúng như ý muốn. Nếu không điều chế được dung dịch như thế mà dùng loại dung dịch có butolotoxin đậm đặc hơn thì cực kì nguy hiểm, có thể gây tử vong. Cách đây mấy năm, hai bác sĩ người Mỹ không phải là chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ, tự chế lấy dung dịch thô butolotoxin có nồng độ cao gấp 9-10 lần nồng độ dung dịch chuẩn, lại tiêm không đúng chỗ gây tai biến, bị bắt. Hiện ở nước ta mới nhập thuốc này. Tuy nhiên, ngay trước đó cũng có hàng xách tay do người đi nước ngoài mang về. Cần cảnh giác với hàng xách tay (không rõ nguồn gốc, có thể không đảm bảo chất lượng).
Chất làm đầy restylane
Acid hyaluronic chế từ sự lên men của vi khuẩn có trên Restylane.
Được chích vào da nhằm điều chỉnh các vết lõm trên da mặt. Kỹ thuật: dùng kim thật nhỏ chích chất Restylane theo từng liều nhỏ vào dưới da. Khi chích sẽ thấy đau, hơi đỏ và sưng nhưng vài ngày sau sẽ hết, nếu đau có thể giảm đau bằng paracetamol hay chườm nước đá. Khi đưa chất này vào dưới da Restylane làm căng phồng lớp da, làm mất đi lớp nhăn cần xóa, làm đầy các vết lõm trên da. Thời gian trị liệu tùy theo trạng thái da và vết lõm mà có thể kéo dài trong vòng 30 phút đến 60 phút. Thường cho hiệu quả tốt về mặt thẩm mỹ, dung nạp tốt. Theo các tác giả, thuốc sẽ bị hấp thu tới 60% trong một năm nhưng trên súc vật thí nghiệm thì sau một năm hiệu quả vẫn còn. Restylane là một chất làm đầy (filler) các rãnh nhăn. Khác với silicon tích tụ lại vĩnh viễn, restylane sau khi làm đầy sẽ tự phân hủy thành nước và biến mất khỏi cơ thể sau 9 đến 12 tháng, nên không gây hại về sau. Hiệu quả duy trì trong 1 năm, riêng môi chỉ duy trì được 6 tháng. Đây là chất do công ty Q-Med Es-thetics nghiên cứu cho dùng từ năm 1996, hiện dùng khá rộng rãi trong các thẩm mỹ viện.
Các chất tẩy rửa: xà phòng, ditergent, shampoo.
Xà phòng: Là sản phẩm kết hợp giữa dầu mỡ (thường là acid yếu stearic) với chất kiềm (thường là kiềm mạnh natrihydroxyt, kalihydroxit) tạo thành các stearat kiềm qua phản ứng xà phòng hóa.

Độc tố của Clostridium Botulium

Xóa nếp nhăn bằng độc tố butolotoxin (botox): lợi ích và nguy cơ?
Clostridium Botulium là vi khuẩn sống hoàn toàn kỵ khí, có nha bào rất khó bị tiêu diệt. Van Ermengem phát hiện ra vào năm 1895 từ dồi (nên mang tên này) nhưng thật ra sau này thường gặp trong đất, ruột cá, trong đồ hộp thịt cá… có khi cả trong phân người. Clostridium Botulium có nhiều loại A-B-C-D-E đều cho đọc tố butolotoxin nhưng ABE cho độc tố mạnh nhất. Sau khi ủ bệnh chừng một ngày, độc tố làm tổn thương hệ thần kinh trung ương ở hành tủy gây liệt cơ, biểu hiện rõ nhất là liệt cơ mắt (không có phản ứng với ánh sáng, song thị ) liệt cơ vòm miệng, lươix hầu, gây các biến dạng ở mặt không thể nhận ra được, nguy hiểm nhất là gây tử vong cao (70%) do liệt trung tâm hô hấp, tim.
Dùng butolotoxin xóa nếp nhăn:
Tiêm một liều nhỏ vào các cơ bắp (gây ra nếp nhăn), butolotoxin sẽ ngăn không truyền bệnh cho các cơ bắp ấy nữa, nên cơ bắp đó bị liệt, không bị co kéo không đều, không tạo ra nếp nhăn nữa. Cách đây vài chục năm chỉ dùng butolotoxin làm liệt các cơ mắt để chữa mắt bị co giật. Mười năm gần đây, các nhà thẩm mỹ dùng butolotoxin xóa các nhăn trên mặt, đặc biệt là các vết nhăn trên trán, các vết nhăn chân chim gần khóe mắt. Kỹ thuật xóa nếp nhăn này thật đơn giản, chỉ cần 4-5 mũi tiêm trong vài phút, khách có thể về nhà, vài ngày sau đã thấy hiệu quả. Tháng 4 năm 2002 FDA mới chính thức cho phép lưu hành, nhưng ngay từ năm 2001 đã có 1,6 triệu người Mỹ dung.
Hạn chế của butolotoxin
Cơ chế làm giảm nếp nhăn của butolotoxin là làm liệt sự co cơ (do sự co kéo không đều ngoài ý muốn). Cùng với sự tích tuổi, da mất dần tính đàn hồi, làm xuất hiện các nếp nhăn. Những nếp nhăn do lão hóa này khác với nếp nhăn do co cơ nói trên. Butolotoxin không có hiệu lực làm giảm nếp nhăn do lão hóa. Một số người cao tuổi hy vọng dùng butolotoxin kéo lại tuổi xuân nhưng không hiệu quả.
Khi vui, khi buồn mặt biểu hiện sự co cơ tương thích (rạng rỡ hay ủ dợt). Làm liệt các cơ thì cách biểu lộ tình cảm này mất đi và con người nhìn bên ngoài dường như “ người đẹp vô hồn”. Nếu là nghệ sĩ thì sẽ gặp khó khăn khi diễn xuất.
Mỗi lần điều trị, cơ bị liệt đến 5-6 tháng, sau đó phục hồi trở lại và muốn xóa nếp nhăn phải tái điều trị. Nếu dùng nhiều lần thì khoảng cách giữa các lần điều trị sẽ kéo dài hơn, đỡ mất thời gian, đỡ tốn kém hơn những dĩ nhiên các biểu lộ bên ngoài như “vô cảm” càng rõ hơn.

Collagen có nhiều loại khác nhau

Collagen người (có tên alloderm): Là vật liệu lấy từ da, được bóc hết biểu bì, làm khô dưới nhiệt độ lạnh, có hình dạng là những mảnh ghép. Thường lấy da ở những người không bị nhiễm khuẩn (giang mai…) nhiễm siêu vi (HIV, viêm gan B …). Do khi chế tạo đã loại bỏ tế bào nên khả năng tránh được các nhiễm khuẩn siêu vi là rất lớn. Hầu hết người dùng đều dung nạp tốt, hầu như không bị tai biến, chỉ một số có thể bị herpes labialis nhưng có thể phòng ngừa được bằng cách cho uống thuốc phòng với những người vốn có tiền sử bệnh này. Hiện chất này thường được dùng để bơm vào hốc mắt, mi mắt, môi hay chỉnh lại các sẹo lõm, bơm vào môi kết hợp với mỡ.
Collagen người, kết hợp với elastine và chất gian bào glycosaminoglycans (gọi là dermalogen). Nhờ glycosaminoglycans mà tế bào endothelial và tế bào sợi người được cấy ghép mọc vào thuận lợi. Chỉ định giống như alloderm nhưng cần phải bơm nhiều hơn số lượng cần thiết khoảng 10%-20% nhằm dự phòng cơ thể hấp thu bớt. thường phải tiêm 3 lần, khoảng cách giữa các lần tiêm là 2 tuần mới có hiệu quả tốt. Hầu như chúng không gây tai biến gì ngoại trừ cảm giác nóng rát khi bơm thuốc, hoặc cũng có thể gây nám, nổi mụn nơi tiêm song chỉ trong thời gian ngắn rồi hết.
Collagen lấy từ sinh vật khác (thường là các sợi collagen loại I và loại II lấy từ bò có tên là Zyderm). Khi bơm vào người, chúng sẽ bị phản ứng miễn dịch của cơ thể phá hủy dần song trên thực tế thường kéo dài được 18 tháng hay hơn. Cố nhiên, cần bơm lặp lại một số lần để duy trì kết quả. Hầu như chúng không gây tai biến gì nghiêm trọng.
Acid hyaluronic chiết từ mào gà sống kết hợp với chất hylanB gel (có tên là hylaform) hay Acid hyaluronic chế từ sự lên men của vi khuẩn (có tên Restylane). Được chích vào da nhằm điều chỉnh các vết lõm trên da mặt. Thường cho hiệu quả tốt về mặt thẩm mỹ, dung nạp tốt. Theo các tác giả, thuốc sẽ bị hấp thu tới 60% trong một năm nhưng trên súc vật thí nghiệm thì sau một năm hiệu quả vẫn còn. Điều này không đáng ngại vì có thể tiêm bổ sung khi bị cơ thể tiêu thụ dần nhằm duy trì hiệu quả.
Collagen đã được dùng từ 20 năm nay, acid hyaluronic mới được FDA công nhận từ tháng 12 năm 2003 cũng đã được dùng trên 60 nước. Việc dùng các chất này đang dần dần thay thế silicon là chất có nhiều tai biến hơn.